U hebt een burgerlijk geschil maar wil eerst nog een poging tot minnelijke schikking wagen – de bijzondere procedure tot verzoening in burgerlijke zaken

Deze bijdrage behandelt alleen verzoeningsprocedures voor de rechtbank van eerste aanleg Antwerpen. 

De hoofdlijnen ervan zijn ook geldig voor andere rechtbanken.

Wat is verzoening/minnelijke schikking?

Art. 731 Ger. W.:

Onverminderd het bepaalde in de artikelen 1724 tot 1737 kan iedere inleidende hoofdvordering tussen partijen die bekwaam zijn om een dading aan te gaan en betreffende zaken welke voor dading vatbaar zijn, op verzoek van een partij of met beider instemming vooraf ter minnelijke schikking worden voorgelegd aan de rechter die bevoegd is om in eerste aanleg ervan kennis te nemen.

Voordat u een klassieke gerechtelijke procedure begint, kan u gratis beroep doen op de rechtbank om tot een minnelijke schikking te komen.

De rechter tracht de partijen in dat geval te helpen om zelf tot een oplossing van hun geschil te komen, tot een wederzijds aanvaardbare regeling. De rechter leidt de besprekingen en poogt de partijen te verzoenen, maar hij zal geen oplossing afdwingen en neemt zelf geen beslissing.

Indien een verzoening kan worden bereikt, wordt een soms langlopend proces met mogelijk hoge kosten en een onzekere afloop vermeden.

Voor- en nadelen?

De minnelijke schikking  is kosteloos en volledig vrijwillig.

Deze werkwijze biedt de mogelijkheid om op een snelle, en soms meer bevredigende wijze, een einde te stellen aan een vaak reeds lang aanslepend conflict.

Indien een regeling tot stand komt tussen de partijen, wordt deze opgenomen in een  proces-verbaal van minnelijke schikking dat geldt als vonnis en waartegen geen verzet of hoger beroep kan worden  aangetekend.

Zo wordt een mogelijk langlopende, gerechtelijke procedure met bijkomende kosten vermeden.

De rechter treedt niet op als beslissende autoriteit maar tracht de partijen te helpen om zelf tot een oplossing te komen, tot een wederzijds aanvaardbare regeling.

De partijen krijgen op die manier de mogelijkheid om zelf enige controle over hun zaak te behouden, in tegenstelling tot de onzekerheid over het resultaat van een gerechtelijke procedure.

Een minnelijke oplossing wordt vaak beter aanvaard door partijen dan een bovenpartijdige beslissing van de rechter die niet altijd vrede brengt tussen partijen.

De procedure is voor onze rechtbank vertrouwelijk: indien er geen verzoening wordt bereikt en er een  normale procedure wordt gestart, zal een andere rechter dan diegene die de verzoening heeft geleid, de zaak verder behandelen.

Indien er geen verzoening lukt, kan men nog steeds een procedure starten.

In dat geval is er een vlotte overgang naar de klassieke procedure mogelijk, mits medewerking van de partijen. (zie verder)

Voor welke geschillen?

De minnelijke schikking voor de rechtbank van eerste aanleg is mogelijk in alle zaken die voor dading vatbaar zijn en die behoren tot de bevoegdheid van deze rechtbank (op materieel en territoriaal gebied).

Voor geschillen die behoren tot de bevoegdheid van de vrederechter, de rechtbank van koophandel of arbeidsrechtbank, kan bij deze rechtbanken een verzoek worden ingediend.

Verloop van een verzoening?

A.  De aanvraag:  verzoek aan de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg (model)

Om de verzoening vlot te laten verlopen, is het nuttig dat de rechter vooraf  weet waarover het geschil gaat en dat hij reeds over de bewijsstukken beschikt zodat zo efficiënt mogelijk kan worden gewerkt. 

Daarom vraagt de rechtbank een gemotiveerd schriftelijk verzoek  (model in bijlage) waarin u vermeldt:

  •  uw naam, voornaam en adres

  • de identiteit (naam en voornaam) en het adres van (al) de tegenpartij(en) die u wil laten oproepen

  • een uiteenzetting van de feiten

  • wat u wil bereiken (bijvoorbeeld dat de tegenpartij u een bepaald bedrag betaalt)

  • dat u vraagt dat de partijen worden opgeroepen in verzoening

  • het standpunt van de tegenpartij indien dit gekend is

  • de bewijsstukken waarover u beschikt en/of een inventaris ervan . Dit is niet verplicht doch maakt het voor de rechter gemakkelijker om de gesprekken met kennis van zaken te leiden.

Dit verzoek en de bijlagen moeten in zoveel exemplaren als er partijen zijn bezorgd worden aan de griffie van de rechtbank van eerste aanleg te Antwerpen, Bolivarplaats 20, 2000 Antwerpen.

Alle aanvragers of hun advocaat moeten het verzoek ondertekenen.

B. De oproeping (bijlage)

De  griffie zendt na de neerlegging van het verzoek een brief aan de partijen waarin vermeld staat waar en wanneer ze moeten verschijnen.

Bij  de brief voor de  tegenpartij wordt een exemplaar van het verzoek en van de bewijsstukken gevoegd, en wordt  kort uiteengezet wat de oproeping in verzoening inhoudt.

Partijen moeten zelf naar de rechter komen en  kunnen zich laten bijstaan  door een advocaat.

Indien een vennootschap betrokken is, moet iemand met  beslissingsbevoegdheid verschijnen. Deze persoon moet een uittreksel uit het Belgisch Staatsblad met de vermelding van zijn benoeming meebrengen.

C. De verzoeningszitting

De zitting gebeurt in raadkamer, dit wil zeggen niet in de openbare zittingszaal, maar enkel in aanwezigheid van de betrokken partijen (en eventueel ook hun advocaat), de rechter en de griffier.

De rechter bespreekt het geschil met de partijen en gaat na of een schikking mogelijk is. Hij maakt hierbij gebruik van zijn juridische kennis en ervaring.

Wordt een verzoening bereikt, dan wordt  dit neergeschreven in een proces-verbaal van verzoening dat  door alle partijen, de rechter en de griffier, wordt ondertekend.

Dit proces-verbaal heeft dezelfde waarde als een vonnis. De tegenpartij kan hiertegen geen verzet of hoger beroep aantekenen.

Leeft de tegenpartij deze overeenkomst niet na, dan kan u aan een gerechtsdeurwaarder vragen om de tegenpartij hiertoe te dwingen.

U of de gerechtsdeurwaarder moeten daarvoor eerst de grosse (een officieel getekend afschrift) bestellen op de griffie.

Indien geen verzoening wordt bereikt, kan een gewone procedure worden gestart, wat met medewerking van alle partijen onmiddellijk kan gebeuren. (zie verder)

Indien niemand voor de tegenpartij opdaagt, kan er niets gebeuren. In dat geval kan u een gewone procedure starten om de veroordeling van de tegenpartij na te streven.

D. Overgang naar de gewone procedure

Indien partijen aanwezig zijn maar geen verzoening bereiken, kunnen zij een klassieke gerechtelijke procedure starten. Dit gebeurt bij dagvaarding maar men kan ook opteren om vrijwillig te verschijnen en op die manier kosten te besparen.

Bij vrijwillige verschijning is enkel het rolrecht verschuldigd.

Voor de vrijwillige verschijning dienen partijen samen een verzoekschrift in te vullen. Ze kunnen dit onmiddellijk op de verzoeningszitting doen waar modelverzoekschriften zullen worden ter beschikking gesteld (ook hier te downloaden).

In dit verzoek kunnen partijen conclusietermijnen bepalen (verzoek 747 Ger.W.) of een pleitdatum vragen, zodat de verdere procedure ineens kan worden geregeld.

Het verzoek dient te worden neergelegd op de griffie waar ook het rolrecht moet worden betaald.

Nadien krijgen de partijen in functie van de keuze die ze hebben opgegeven, bericht van de rechtbank over het verdere verloop van hun procedure.

Besluit

Een oproeping in verzoening is gratis, biedt uitzicht op een wederzijds akkoord en bespaart u mogelijk de kosten en lasten van een soms duur, aanslepend en belastend proces waarvan u de uitslag niet kan voorspellen.

Indien het lukt, beschikt u zeer snel over een beslissing die evenveel waard is als een vonnis en door partijen doorgaans beter wordt aanvaard en uitgevoerd.

Indien geen verzoening kan worden bereikt, is een snelle en goedkope doorstart naar de gewone procedure mogelijk.